Social media moe: iedereen schreeuwt, maar wie luistert er nog?
BLOG
Soms ben ik gewoon social media moe. Niet een beetje moe. Gewoon: telefoon weg, klaar ermee. Want wat je tegenwoordig voorbij ziet komen, is soms nauwelijks nog normaal te noemen.
🔹Iedereen heeft een mening.
🔹Iedereen is deskundige.
🔹Iedereen heeft iets te vertellen.
🔹En blijkbaar moet iedereen dat ook nog eens zo hard mogelijk vertellen.
- Boos zijn.
- Verontwaardigd zijn.
- Aandacht vragen.
- Slachtoffer spelen.
- Anderen vertellen hoe ze moeten denken, praten of leven.
- En vooral niet vergeten om ondertussen jezelf vooral heel belangrijk te vinden.
Welkom op social media
WTF!.. Wie het hardst schreeuwt, krijgt de aandacht.
Dat lijkt inmiddels bijna het verdienmodel van het internet. Een normale, genuanceerde mening? Scroll maar door. Iemand die roept dat de samenleving naar de knoppen gaat? Daar hebben we bereik voor! Een rustig gesprek waarin twee mensen het ergens niet over eens zijn? Niet interessant. Twee gasten die elkaar op tv bijna de tent uitvechten? Duizenden reacties op social media omdat het fragment op social media is geüpload en massaal is gedeeld.
Blijkbaar zijn we met z'n allen niet alleen consument geworden van social media. We zijn ook onderdeel geworden van een soort digitale kermis waarin degene met de grootste mond het meeste publiek krijgt. En het algoritme kijkt tevreden toe.
Iedereen moet tegenwoordig iets zijn
Het lijkt soms wel alsof je op social media niet gewoon meer 'mens' mag zijn:
- Je moet een mening hebben.
- Een identiteit.
- Een standpunt.
- Een verhaal.
- Een doelgroep.
- Een label.
- Een vijand.
En natuurlijk een profiel waarop iedereen kan zien hoe geweldig, bewust, betrokken, kritisch, succesvol of maatschappelijk verantwoord je bent. Je hoeft er namelijk niet aan mee te doen.
De digitale schreeuwers zijn niet de hele samenleving!
Dat is misschien wel het belangrijkste om te onthouden. Als je lang genoeg op social media zit, kun je gemakkelijk denken dat de wereld compleet is doorgedraaid.
Dat iedereen elkaar haat.
Dat iedereen voortdurend beledigd is.
Dat iedereen overal een probleem van maakt.
Maar misschien is dat helemaal niet zo.
Misschien zitten de meeste mensen gewoon op de bank met een kop koffie, ze werken, ze zorgen voor hun kinderen, ze gaan naar hun werk, ze wandelen met de hond, ze maken foto's, ze kijken televisie en ze hebben helemaal geen behoefte om iedere vijf minuten de wereld te vertellen wat ze van iets vinden. Die mensen zijn alleen een stuk minder zichtbaar. Want normaal gedrag gaat zelden viraal.
Social media beloont herrie
Daar zit volgens mij een groot probleem. Hoe extremer de uitspraak, hoe groter de kans dat mensen reageren. Hoe bozer iemand reageert, hoe meer aandacht diegene krijgt. Kortom, hoe meer drama, hoe meer bereik. Wat gebeurt er als je mee gaat in het systeem? Niet meer: "Wat vind ik hiervan?" Maar: "Hoe krijg ik hier zoveel mogelijk reacties op?" Dat is een subtiel verschil. En misschien een behoorlijk ongezonde ontwikkeling. Want wanneer aandacht belangrijker wordt dan inhoud, krijg je uiteindelijk precies wat we nu zo vaak zien: heel veel geluid en verrassend weinig gesprek.
Iedereen is ineens exper
Ook zoiets.
Je leest ergens één artikel over en drie minuten later heeft iemand op Facebook een volledige analyse van de gezondheidszorg, psychologie, politiek, wetenschap én de samenleving. En natuurlijk met de nodige uitroeptekens. Het internet heeft ons toegang gegeven tot enorm veel informatie. Maar informatie hebben is nog niet hetzelfde als ergens verstand van hebben.
🔹Google is geen diploma.
🔹Een TikTok-video is geen wetenschappelijk onderzoek.
🔹En een mening met duizend likes is nog steeds gewoon een mening.
Toch lijkt dat onderscheid steeds vaker te verdwijnen. Misschien moeten we elkaar gewoon weer wat minder belangrijk vinden.
Niet elkaar als mens.
Maar onze eigen mening.
Niet iedere gedachte hoeft gepubliceerd te worden.
Niet iedere discussie hoeft gewonnen te worden.
Niet iedere provocatie hoeft beantwoord te worden.
En niet iedereen hoeft overtuigd te worden van jouw gelijk.
Je mag ook gewoon zeggen: "Ik denk daar anders over." Punt.
En misschien ligt het probleem niet bij social media. Misschien ligt het probleem bij onszelf.
Lees en onderzoek goed waar je op klikt.
Lees het artikel grondig door voordat je reageert, en is het echt nodig om te reageren of is alleen lezen ook ok.
Wees bewust wat je deelt, sta je erachter, klopt het artikel inhoudelijk.
En stop aandacht geven aan mensen die het hardst schreeuwen.
Als we iedere digitale malloot een podium geven zodra hij of zij iets idioots roept, moeten we misschien niet verbaasd zijn dat er steeds meer digitale malloten op het podium staan. Aandacht is tenslotte ook een vorm van beloning en voeding. Dus ja, soms ben ik social media moe. En misschien is dat helemaal niet zo slecht. Misschien is social media moe zijn gewoon een teken dat mijn hersenen af en toe genoeg hebben van al die digitale en negatieve herrie. Dan leg ik mijn telefoon liever even weg.
Want uiteindelijk gebeurt het echte leven nog steeds buiten dat scherm. En daar blijkt de wereld meestal een stuk minder hysterisch te zijn als op Facebook, Instagram of TikTok je soms willen laten geloven.
Misschien zijn we niet moe van social media. Misschien zijn we gewoon moe van mensen die voortdurend om aandacht schreeuwen. En misschien zouden we daar allemaal wat minder vaak naar moeten luisteren, gewoon geen aandacht aan geven en vooral niet voeden.