Een verkeerde term kan een heel verkeerd beeld creëren
Over slechte journalistiek, transgenderzorg en DSD/intersekse.
Soms lees ik een krantenkop en denk ik: Klopt dit eigenlijk wel?
De afgelopen tijd verschijnen er opnieuw berichten over het beleid van Donald Trump rondom transgenderzorg voor minderjarigen. Daarin wordt regelmatig gesproken over het stoppen van 'operaties bij minderjarigen'. En precies daar begint de misinformatie. Want wanneer je schrijft dat transgenderkinderen operaties krijgen, wek je bij veel lezers het beeld dat kinderen massaal lichamelijke geslachtsoperaties ondergaan vanwege genderdysforie. Dat beeld klopt niet met de Nederlandse praktijk. En wanneer cijfers over genitale operaties bij jonge kinderen vervolgens worden gekoppeld aan transgenderzorg, wordt het helemaal problematisch.
DSD is geen transgenderzorg
Er bestaat een fundamenteel verschil tussen transgender en DSD/intersekse.
Bij DSD -'Differences of Sex Development, gaat het om aangeboren variaties in de ontwikkeling van chromosomale, gonadale of anatomische geslachtskenmerken. Dat is iets anders dan transgender zijn.
Een kind met DSD is niet automatisch transgender. Dit lijkt misschien een vanzelfsprekend onderscheid. Maar in de journalistiek en op sociale media worden begrippen soms zo dicht bij elkaar gezet dat de lezer uiteindelijk één verhaal overhoudt: kind + geslacht + operatie + transgender.
En dat is medisch gezien veel te simpel.
Een kind met DSD kan medische zorg nodig hebben vanwege een lichamelijke variatie in de ontwikkeling van het geslacht. Een transgender jongere heeft een andere medische situatie en een ander zorgtraject.
Die twee groepen mogen niet zomaar op één hoop worden gegooid. En daar gaat het mis.
Wanneer een journalist schrijft over “operaties bij minderjarigen”, zou ik als lezer willen weten: Over welke kinderen hebben we het precies?
- Welke operatie?
- Op welke leeftijd?
- Waarom werd die operatie uitgevoerd?
- Ging het om transgenderzorg of om DSD/interseksezorg?
Want bij transgender minderjarigen zijn medische operaties voor de wet niet toegestaan, dat is een leeftijd vanaf 18 jaar. Waarom lezen we dan continu in het nieuws over medische ingrepen bij minderjarigen binnen de transgenderzorg?
Zonder die informatie kan een cijfer een compleet verkeerd beeld geven. Dat is geen detail. Dat is het verschil tussen goede en slechte journalistiek.
Ook in de Verenigde Staten is nuance nodig. De regering-Trump heeft inderdaad maatregelen genomen tegen genderbevestigende zorg voor minderjarigen. De meest recente federale maatregel beëindigt vanaf oktober 2026 federale Medicaid- en CHIP-financiering voor bepaalde genderbevestigende behandelingen bij minderjarigen. Daaronder worden onder meer puberteitsremmers, hormonen en operaties genoemd.
Maar ook hier is de kop “Trump stopt operaties bij transgenderminderjarigen” veel te gemakkelijk. Het gaat om een Amerikaanse beleidsmaatregel over federale financiering van genderbevestigende zorg. Het is iets anders dan zeggen dat transgenderkinderen in het algemeen op grote schaal worden geopereerd. En al helemaal iets anders dan cijfers over DSD-kinderen gebruiken om het verhaal kracht bij te zetten.
Woorden doen ertoe
Ik schrijf dit niet om transgenderzorg kritiekloos te verdedigen. Ook niet om DSD-zorg buiten de discussie te houden. Integendeel. Juist omdat beide onderwerpen medisch en maatschappelijk gevoelig zijn, vind ik dat journalisten extra zorgvuldig moeten zijn.
DSD is geen synoniem voor transgender en Intersekse is geen synoniem voor transgender.
Een kind met DSD is niet automatisch transgender. En een onderzoek naar genitale operaties bij kinderen met DSD kun je niet presenteren alsof het bewijs is dat transgenderkinderen vanwege genderdysforie worden geopereerd. Dat is appels met peren vergelijken.
Journalistiek moet informeren, niet suggereren.
Een journalist hoeft geen standpunt vóór of tegen transgenderzorg in te nemen. Maar een journalist heeft wél de verantwoordelijkheid om de lezer de juiste informatie te geven. Dus benoem de groep. Benoem de leeftijd. Benoem de medische reden. Benoem om welk type behandeling het gaat. En vooral: Gebruik de juiste woorden. Want een verkeerde term kan een heel verkeerd beeld creëren. En wanneer het over kinderen en medische zorg gaat, vind ik dat we ons dat simpelweg niet kunnen veroorloven.