Social media moe: iedereen schreeuwt, maar wie luistert er nog?

 

BLOG

Soms ben ik gewoon social media moe. Niet een beetje moe. Gewoon: telefoon weg, klaar ermee. Want wat je tegenwoordig voorbij ziet komen, is soms nauwelijks nog normaal te noemen. 

 

🔹Iedereen heeft een mening. 

🔹Iedereen is deskundige. 

🔹Iedereen heeft iets te vertellen. 

🔹En blijkbaar moet iedereen dat ook nog eens zo hard mogelijk vertellen.

🔹Boos zijn

🔹Verontwaardigd zijn.

🔹Aandacht vragen.

🔹Slachtoffer spelen.

🔹Anderen vertellen hoe ze moeten denken, praten of leven.

🔹En vooral niet vergeten om ondertussen jezelf vooral heel belangrijk te vinden.

 

Welkom op social media 

WTF!.. Wie het hardst schreeuwt, krijgt de aandacht.

 

Dat lijkt inmiddels bijna het verdienmodel van het internet. Een normale, genuanceerde mening? Scroll maar door. Iemand die roept dat de samenleving naar de knoppen gaat? Daar hebben we bereik voor! Een rustig gesprek waarin twee mensen het ergens niet over eens zijn? Niet interessant. Twee gasten die elkaar op tv bijna de tent uitvechten? Duizenden reacties op social media omdat het fragment op social media is geüpload en massaal is gedeeld. Blijkbaar zijn we met z'n allen niet alleen consument geworden van social media. We zijn ook onderdeel geworden van een soort digitale kermis waarin degene met de grootste mond het meeste publiek krijgt. En het algoritme kijkt tevreden toe. 

 

Iedereen moet tegenwoordig iets zijn

Het lijkt soms wel alsof je op social media niet gewoon meer 'mens' mag zijn:

 

• Je moet een mening hebben.
• Een identiteit.
• Een standpunt.
• Een verhaal.
• Een doelgroep.
• Een label.
• Een vijand.

En natuurlijk een profiel waarop iedereen kan zien hoe geweldig, bewust, betrokken, kritisch, succesvol of maatschappelijk verantwoord je bent. Je hoeft er namelijk niet aan mee te doen hé?! 

 

De digitale schreeuwers zijn niet de hele samenleving! 

Dat is misschien wel het belangrijkste om te onthouden. Als je lang genoeg op social media zit, kun je gemakkelijk denken dat de wereld compleet is doorgedraaid. Dat iedereen elkaar haat. Dat iedereen voortdurend beledigd is. Dat iedereen overal een probleem van maakt. Maar misschien is dat helemaal niet zo. Misschien zitten de meeste mensen gewoon op de bank met een kop koffie, ze werken, ze zorgen voor hun kinderen, ze gaan naar hun werk, ze wandelen met de hond, ze maken foto's, ze kijken televisie en ze hebben helemaal geen behoefte om iedere vijf minuten de wereld te vertellen wat ze van iets vinden. Die mensen zijn alleen een stuk minder zichtbaar. Want normaal gedrag gaat zelden viraal. 

 

Social media beloont herrie

 

Daar zit volgens mij een groot probleem. Hoe extremer de uitspraak, hoe groter de kans dat mensen reageren. Hoe bozer iemand reageert, hoe meer aandacht diegene krijgt. Kortom, hoe meer drama, hoe meer bereik. Wat gebeurt er als je mee gaat in het systeem? Niet meer: "Wat vind ik hiervan?" Maar: "Hoe krijg ik hier zoveel mogelijk reacties op?" Dat is een subtiel verschil. En misschien een behoorlijk ongezonde ontwikkeling. Want wanneer aandacht belangrijker wordt dan inhoud, krijg je uiteindelijk precies wat we nu zo vaak zien: heel veel geluid, weinig inhoudt en verrassend geen volwaardig gesprek.

 

Iedereen is ineens exper

Ook zoiets...

 

Je leest ergens één koptekst (zonder inhoudt te lezen) of één artikel, en drie minuten later heeft iemand op Facebook een volledige analyse van de gezondheidszorg, psychologie, politiek, wetenschap én de samenleving. En natuurlijk met de nodige uitroeptekens. Het internet heeft ons toegang gegeven tot enorm veel informatie, maar informatie hebben is nog niet hetzelfde als ergens verstand van hebben.

🔹Google is geen diploma 👎

🔹Een TikTok-video is geen wetenschappelijk onderzoek👎

🔹En een mening met duizend likes is nog steeds gewoon een mening👎

 

Toch lijkt dat onderscheid steeds vaker te verdwijnen.  Misschien moeten we elkaar gewoon weer wat minder belangrijk vinden.

👤Niet elkaar als mens.

🗣️Maar onze eigen mening. 

💭Niet iedere gedachte hoeft gepubliceerd te worden. 

🫂Niet iedere discussie hoeft gewonnen te worden. 

📫Niet iedere provocatie hoeft beantwoord te worden.

🔬En niet iedereen hoeft overtuigd te worden van jouw gelijk.

💬Je mag ook gewoon zeggen: "Ik denk daar anders over." Punt. 

 

Voorbeelden wat buiten onszelf ligt in de wereld en polariserend werkt op social media. 

Bron: SCP

Migratie en asiel - Een klassiek onderwerp waarbij discussies snel veranderen in voor of tegen. Voorbeelden over: wonen, immigratie en inkomen/prijzen als belangrijke maatschappelijke zorgen.

 

Genderidentiteit en transgenderzorg - Vooral wanneer het gaat over kinderen, taalgebruik, sport, medische zorg en de vraag waar individuele vrijheid ophoudt.

 

Klimaat en klimaatbeleid - Niet alleen de wetenschap zelf, maar vooral de vraag hoeveel maatregelen mensen acceptabel vinden en wie de rekening betaalt.

 

Gaza, Israël en Palestina - Een onderwerp waarbij politieke standpunten, identiteit, religie, oorlog en persoonlijke emoties allemaal door elkaar kunnen lopen.

 

Religie en secularisatie - Denk aan islam, christendom, vrijheid van godsdienst, hoofddoek, religieuze scholen en de plaats van religie in de publieke ruimte.

 

Racisme en discriminatie - Vooral de discussie over wat nog onder discriminatie valt, structureel versus individueel racisme en de vraag hoe je daarover moet praten.

 

LGBTQ+ en de regenboogbeweging - Niet alleen de klassieke discussie voor/tegen, maar juist ook interne discussies: wie vertegenwoordigt wie? en mag je binnen een beweging een afwijkende mening hebben?

 

Vaccinaties en volksgezondheid - COVID heeft laten zien hoe snel medische onderwerpen kunnen veranderen in discussies over vertrouwen, vrijheid en overheid.

 

Politiek en vertrouwen in de overheid - Een onderwerp dat eigenlijk boven veel andere thema's hangt. SCP onderzoek laat zien dat veel Nederlanders gefrustreerd zijn over politiek en zich machteloos voelen.

 

Oorlog en defensie - Oekraïne, NAVO, defensie-uitgaven en de vraag welke rol Nederland internationaal moet spelen.

 

Boeren, stikstof en natuurbeleid - Hier komen economie, landbouw, klimaat, natuur en vertrouwen in de overheid samen. 

 

Vrijheid van meningsuiting - wanneer is iets gewoon een mening en wanneer wordt een mening volgens anderen problematisch?

 

Social media - social media is niet alleen een podium voor polarisatie; het kan ook bepalen welke conflicten voortdurend zichtbaar zijn.

Einde bron 

 

Waarom lijkt iedereen tegenwoordig ruzie te maken, terwijl de meeste mensen daar helemaal geen behoefte aan hebben? “Voor of tegen? Alsof er niets meer tussenin bestaat als alleen maar twee kampen links of rechts". 

 

Misschien ligt het probleem niet bij social media. Misschien ligt het probleem bij onszelf. 

Als we iedere digitale malloot een podium geven zodra hij of zij iets idioots roept, moeten we misschien niet verbaasd zijn dat er steeds meer digitale malloten op het podium staan. Aandacht is tenslotte ook een vorm van beloning en voeding. We zien dat ook geregeld terug binnen reguliere nieuwskanalen, omdat het zo lekker verdient als clickbait. Dus ja, soms ben ik social media moe. En misschien is dat helemaal niet zo slecht. Misschien is social media moe zijn gewoon een teken dat mijn hersenen af en toe genoeg hebben van al die digitale, eenzijdige en negatieve herrie. Dan leg ik mijn telefoon liever even weg. Want uiteindelijk gebeurt het echte leven nog steeds buiten dat scherm. En daar blijkt de wereld meestal een stuk minder hysterisch te zijn als op Facebook, Instagram of TikTok je soms willen laten geloven. 

 

Wellicht zijn we niet moe van social media. Wellicht zijn we gewoon moe van mensen die voortdurend om aandacht schreeuwen. En wellicht zouden we daar allemaal wat minder vaak naar moeten luisteren, gewoon geen aandacht aan geven en vooral niet voeden. Social media is een onrealistische online wereld, de echte wereld ligt buiten je smartphone.