Social media moe: iedereen schreeuwt, maar wie luistert er nog?

 

BLOG

Soms ben ik gewoon social media moe. Niet een beetje moe. Gewoon: telefoon weg, klaar ermee. Want wat je tegenwoordig voorbij ziet komen, is soms nauwelijks nog normaal te noemen. 

 

🔹Iedereen heeft een mening. 

🔹Iedereen is deskundige. 

🔹Iedereen heeft iets te vertellen. 

🔹En blijkbaar moet iedereen dat ook nog eens zo hard mogelijk vertellen.

🔹Boos zijn

🔹Verontwaardigd zijn.

🔹Aandacht vragen.

🔹Slachtoffer spelen.

🔹Anderen vertellen hoe ze moeten denken, praten of leven.

🔹En vooral niet vergeten om ondertussen jezelf vooral heel belangrijk te vinden.

 

Welkom op social media 

WTF!.. Wie het hardst schreeuwt, krijgt de aandacht.

 

Dat lijkt inmiddels bijna het verdienmodel van het internet. Een normale, genuanceerde mening? Scroll maar door. Iemand die roept dat de samenleving naar de knoppen gaat? Daar hebben we bereik voor! Een rustig gesprek waarin twee mensen het ergens niet over eens zijn? Niet interessant. Twee gasten die elkaar op tv bijna de tent uitvechten? Duizenden reacties op social media omdat het fragment op social media is geüpload en massaal is gedeeld. Blijkbaar zijn we met z'n allen niet alleen consument geworden van social media. We zijn ook onderdeel geworden van een soort digitale kermis waarin degene met de grootste mond het meeste publiek krijgt. En het algoritme kijkt tevreden toe. 

 

Iedereen moet tegenwoordig iets zijn

Het lijkt soms wel alsof je op social media niet gewoon meer 'mens' mag zijn:

 

• Je moet een mening hebben.
• Een identiteit.
• Een standpunt.
• Een verhaal.
• Een doelgroep.
• Een label.
• Een vijand.

En natuurlijk een profiel waarop iedereen kan zien hoe geweldig, bewust, betrokken, vooral niet kritisch zijn, succesvol of maatschappelijk verantwoord je bent. Je hoeft er namelijk niet aan mee te doen hé?! 

 

Digitale schreeuwers zijn niet de hele samenleving! 

Dat is misschien wel het belangrijkste om te onthouden. Als je lang genoeg op social media zit, kun je gemakkelijk denken dat de wereld compleet is doorgedraaid. Dat iedereen voortdurend beledigd is. Dat iedereen overal een probleem van maakt. Maar misschien is dat helemaal niet zo. Misschien zitten de meeste mensen gewoon op de bank met een kop koffie, ze werken, ze zorgen voor hun kinderen, ze gaan naar hun werk, ze wandelen met de hond, ze maken foto's, ze kijken televisie en ze hebben helemaal geen behoefte om iedere vijf minuten de wereld te vertellen wat ze van iets vinden. Die mensen zijn alleen een stuk minder zichtbaar. Want normaal, transparantie, of een eigen mening hebben door tegen de stroming in te gaan, gaat zelden viraal. Tolerantie online verdwijnt steeds meer naar de achtergrond. 

 

Als ik op social media zit zie ik vooral: 

• Erbij willen horen. Mensen zijn sociale wezens. Als een bepaalde mening veel likes, reacties en instemming krijgt, voelt aansluiten veiliger dan ervan afwijken. 
• Sociale bewijskracht. Als duizenden mensen iets lijken te vinden, ontstaat al snel de indruk: dan zal het wel kloppen. Maar goed, aantal likes zegt natuurlijk niets over de waarheid.
• Angst voor afwijzing. Een afwijkende mening kan leiden tot boze reacties, uitsluiting of een stortvloed aan kritiek. 
• Groepsidentiteit. Zodra mensen zich sterk verbonden voelen met een groep, kan kritiek op een idee worden ervaren als kritiek op de groep of zelfs op henzelf. Tja, heel bijzonder. 

We hebben nog nooit zoveel mogelijkheden gehad om onze mening te uiten, maar soms lijkt er steeds minder ruimte te zijn om een andere mening te verdragen. Tolerantie betekent niet dat je een ander moet overtuigen, maar ik vind ook niet dat je je eigen mening continu moet inslikken vanwege meelopers omdat ze bang zijn voor afwijzing. 

Social media beloont herrie

 

Daar zit volgens mij een groot probleem. Hoe extremer de uitspraak, hoe groter de kans dat mensen reageren. Hoe bozer iemand reageert, hoe meer aandacht diegene krijgt. Kortom, hoe meer drama, hoe meer bereik. Wat gebeurt er als je mee gaat in het systeem? Niet meer: "Wat vind ik hiervan?" Maar: "Hoe krijg ik hier zoveel mogelijk reacties op?" Dat is een subtiel verschil. En misschien een behoorlijk ongezonde ontwikkeling. Want wanneer aandacht belangrijker wordt dan inhoud, krijg je uiteindelijk precies wat we nu zo vaak zien: heel veel geluid, weinig inhoudt en verrassend geen volwaardig gesprek. Ik wordt er soms niet goed van dat je tegenwoordig niets meer mag zeggen omdat het regelmatig bij anderen in het verkeerde keelgat schiet omdat je het anders ervaart en er anders naar kijkt. 

 

Iedereen is ineens exper

Ook zoiets...

 

Je leest ergens één koptekst (zonder inhoudt te lezen) of één artikel, en drie minuten later heeft iemand op Facebook, linkydinky, Instagram een volledige analyse van de gezondheidszorg, psychologie, politiek, wetenschap én de samenleving. En natuurlijk met de nodige uitroeptekens. Het internet heeft ons toegang gegeven tot enorm veel informatie, maar informatie hebben is nog niet hetzelfde als ergens verstand van hebben. Ik lees zo vaak op social media kopieergedrag. Mensen die een kort bericht plaatsen op Linkydinky omdat een item leeft in de mainstream media. M.a.w, laat ik ook eens mijn 'eevaring' delen. Maar vaak ontbreekt de inhoudt en komt het voornamelijk op mij over, 'daar heb je er weer 1, doen alsof ze exper zijn. D.m.v kopieergedrag zegt niet direct dat iemand een ervaren 'expert' is op lhbti gebied. Als het onderwerp over een jaar gestabiliseerd is en niemand heeft het er nog over, dan zijn dit soort coaches exper in een ander onderwerp wat over een jaar weer leeft. 

 

🔹Google is namelijk geen diploma 👎

🔹Een TikTok-video is geen wetenschappelijk onderzoek👎

🔹En een mening met duizend likes is nog steeds gewoon een mening👎

 

Toch lijkt dat onderscheid steeds vaker te verdwijnen.  Misschien moeten we elkaar gewoon weer wat minder belangrijk gaan vinden.

 

👤Niet elkaar als mens.

🗣️Maar onze eigen mening. 

💭Niet iedere gedachte hoeft gepubliceerd te worden. 

🫂Niet iedere discussie hoeft gewonnen te worden. 

📫Niet iedere provocatie hoeft beantwoord te worden.

🔬En niet iedereen hoeft overtuigd te worden van jouw gelijk.

💬Je mag ook gewoon zeggen: "Ik denk daar anders over." Punt. Of, het ligt wat genuanceerder als wat je op Grandpa Google leest. 

 

Voorbeelden wat buiten onszelf ligt in de wereld en polariserend werkt op social media. 

Bron: SCP

Migratie en asiel - Een klassiek onderwerp waarbij discussies snel veranderen in voor of tegen. Voorbeelden over: wonen, immigratie en inkomen/prijzen als belangrijke maatschappelijke zorgen.

 

Genderidentiteit en transgenderzorg - Vooral wanneer het gaat over kinderen, taalgebruik, sport, medische zorg en de vraag waar individuele vrijheid ophoudt.

 

Klimaat en klimaatbeleid - Niet alleen de wetenschap zelf, maar vooral de vraag hoeveel maatregelen mensen acceptabel vinden en wie de rekening betaalt.

 

Gaza, Israël en Palestina - Een onderwerp waarbij politieke standpunten, identiteit, religie, oorlog en persoonlijke emoties allemaal door elkaar kunnen lopen.

 

Religie en secularisatie - Denk aan islam, christendom, vrijheid van godsdienst, hoofddoek, religieuze scholen en de plaats van religie in de publieke ruimte.

 

Racisme en discriminatie - Vooral de discussie over wat nog onder discriminatie valt, structureel versus individueel racisme en de vraag hoe je daarover moet praten.

 

LGBTQ+ en de regenboogbeweging - Niet alleen de klassieke discussie voor/tegen, maar juist ook interne discussies: wie vertegenwoordigt wie? en mag je binnen een beweging een afwijkende mening hebben?

 

Vaccinaties en volksgezondheid - COVID heeft laten zien hoe snel medische onderwerpen kunnen veranderen in discussies over vertrouwen, vrijheid en overheid.

 

Politiek en vertrouwen in de overheid - Een onderwerp dat eigenlijk boven veel andere thema's hangt. SCP onderzoek laat zien dat veel Nederlanders gefrustreerd zijn over politiek en zich machteloos voelen.

 

Oorlog en defensie - Oekraïne, NAVO, defensie-uitgaven en de vraag welke rol Nederland internationaal moet spelen.

 

Boeren, stikstof en natuurbeleid - Hier komen economie, landbouw, klimaat, natuur en vertrouwen in de overheid samen. 

 

Vrijheid van meningsuiting - wanneer is iets gewoon een mening en wanneer wordt een mening volgens anderen problematisch?

 

Social media - social media is niet alleen een podium voor polarisatie; het kan ook bepalen welke conflicten voortdurend zichtbaar zijn.

Einde bron 

 

Waarom lijkt iedereen tegenwoordig woordenwisseling te hebben online, terwijl de meeste mensen daar helemaal geen behoefte aan hebben? Ik i.i.g niet. “Voor of tegen? Alsof er niets meer tussenin bestaat als alleen maar twee kampen links of rechts of anti". Het woord 'anti' lezen we ook steeds meer online. Of, "aan de reacties hier te lezen zegt hoe hard het nodig is". Een kopieer zin gebruiken omdat je het blijkbaar als een persoonlijke aanval ervaart. Iemand mag er ook anders over denken of ervaren. Dat betekent niet persé dat iemand tegen een groep is. Ik heb het dan niet over allerlei haat berichten want dat soort mensen zal er altijd zijn en nooit verdwijnen. 

 

Misschien ligt het probleem niet bij social media. Misschien ligt het probleem bij onszelf. 

Aandacht is tenslotte ook een vorm van beloning en voeding. We zien dat ook geregeld terug binnen reguliere nieuwskanalen, omdat het zo lekker verdient als clickbait. 6x een herhalend nieuws bericht naar buiten brengen omdat 6x een zebrapad is onder geklad, is geen nieuws meer. Een zogenaamd onderzoek artikel naar buiten brengen dat er ruim 4 miljoen lhbti'rs nergens terecht kunnen bij een sportclub, is overdreven. Alsof de buitenwereld aan de buitenkant kan zien dat iemand bi, homo, non-binair, lesbi of een T is. Daarnaast heb ik het niet zo op onderzoeken vanuit de mainstream. Menig persoon weet inmiddels wel hoe zo'n onderzoek in de praktijk gaat.

 

Dus ja, soms ben ik social media moe. Misschien is social media moe zijn gewoon een teken dat mijn hersenen af en toe genoeg hebben van al die digitale, eenzijdige en negatieve herrie gezeur 😄 Dan leg ik mijn telefoon liever even weg. Want uiteindelijk gebeurt het echte leven nog steeds buiten dat scherm. En daar blijkt de wereld meestal een stuk vriendelijker en minder hysterisch te zijn als op Facebook, Instagram, linkydinky of TikTok je soms willen laten geloven. 

 

Wellicht zijn we niet moe van social media. Wellicht zijn we af en toe gewoon moe van mensen die voortdurend om aandacht schreeuwen en een goed voetje willen halen d.m.v likes. En wellicht zouden we daar allemaal wat minder vaak naar moeten luisteren, gewoon geen aandacht aangeven en vooral niet voeden. Social media is een onrealistische online wereld, want zegt nou zelf, de echte wereld ligt toch echt buiten je smartphone.